R-Tours Company

Arheološka nalazišta Srbije

Arheološka nalazišta na tlu Srbije sežu do najstarijih poznatih civilizacija Evrope i najstarijeg dešifrovanog pisma na svetu (Vinča i Lepenski Vir).

Najbogatije kulturno nasleđe na teritoriji Srbije ostavilo je za sobom veliko Rimsko carstvo. Na teritoriji današnje Srbije rođeno je 16 rimskih imperatora što čini petinu ukupnog broja. Među njima je i car Konstantin - jedna od najznačajnih ličnosti ne samo za sudbinu starog Rima već i car čiji je udeo u stvaranju sveta u kakvom danas živimo nemerljiv. Mnogi od njih zidali su u svojim rodnim mestima gradove, letnjikovce, banje, puteve... Jedna od prvih vojnih utvrda na Dunavu bio je Viminacijum kod Požarevca iz kog su kretale rimske legije u rat protiv Dačana. U Đerdapskoj klisuri su sagradili  i najveći most na Dunavu dug skoro kilometar i po a neki stubovi bili su visoki 45 m.  Sirmijum, najstariji rimski grad na našoj teritoriji leži ispod današnje Sremske Mitrovice. Medijana kod Niša, Gamzigrad kod Zaječara, Justinijana Prima ili Caričin Grad kod Leskovca, Singidunum ili današnji Beograd mesta su gde su pronađene vredne biste, mozaici i ostala zdanja.

GAMZIGRAD

Gamzigrad je arheološko nalazište blizu Zaječara u istočnoj Srbiji antičke rimske carske palate Feliks Romulijane (lat. Felix Romuliana) koje se od 29. juna 2007. nalazi na UNESKO-voj listi svetske baštine.

Gamzigrad predstavlja rezidenciju rimskog cara Gaja Valerija Maksimijana Galerija (Gaius Valerius Maximianus Galerius; 293-311. g.), zeta Dioklecijanovog. Po majci Romuli nazvao ga je Romulijana (Romuliana). Palata izgleda nikada nije dovršena, a carevi IV veka su velelepni posed prepustili hrišćanskoj crkvi. Tokom V veka palata je razarana od strane varvara, a u VIRomulijanu je Justinijan I obnovio u vidu pogranične tvrđave. Nakon najezde Slovena krajem 6. veka, nekadašnja carska rezidencija je napuštena. Moćan grad, na 6,5 ha, sa oko 20 utvrđenih kula. Unutar se nalazila raskošna palata, dva paganska hrama, tri hrišćanske crkve i druge građevine; podni mozaici se smatraju ravnima najboljim ostvarenjima kasnoantičkog doba u Evropi.

Iako je svojevremeno akademik Dragoslav Srejović otkrio naziv rimske palate u Gamzigradu - "Feliks Romulijana", te tako potvrdio pretpostavke da se radi o Galerijevoj carskoj palati koju je imperator nazvao po svojoj majci Romuli: palata ostaje puna tajni.

Galerije je rođen u Priobalskoj Dakiji. Otac mu je bio običan seljak, a majka varvarka. Galerije je u mladosti čuvao stoku, zbog čega je dobio nadimak Armentarius Govedar. Bio je lep, snažan čovek, ljubitelj dobre trpeze i izuzetno hrabar vojnik.

Gamzigrad je već sredinom XIX veka ocenjen kao veliko i izuzetno značajno arheološko nalazište. Geolozi, istoričari i arheolozi su u to vreme na različite načine opisivali i tumačili "ostatke jedne od najvelelepnijih građevina prohujalih vremena" koje su uočili na ovom mestu.